César Ritz: Từ cậu bé nông thôn Thụy Sĩ đến

Từng bị đuổi việc khi học nghề, César Ritz đi lên từ bồi bàn, điều hành Savoy cùng Escoffier và mở Hôtel Ritz Paris năm 1898. Hành trình và 5 bài học quản lý từ người đặt nền móng cho khách sạn hạng sang hiện đại.

Hơn một thế kỷ sau khi ông qua đời, cái tên "Ritz" vẫn là từ đồng nghĩa với sự sang trọng. Nhưng César Ritz không sinh ra trong nhung lụa. Ông là con út trong một gia đình nông dân 13 người con ở vùng núi Thụy Sĩ, từng bị đuổi việc khi còn là người học việc, và đi lên từ vị trí bồi bàn. Câu chuyện của ông là bài học về cách một người làm dịch vụ có thể định nghĩa lại cả ngành khách sạn.

Từ vùng núi Valais đến bồi bàn ở Paris

Sảnh khách sạn cổ điển

Ảnh minh họa: phong cách khách sạn hạng sang châu Âu · Ảnh: Carrie Borden / Unsplash

César Ritz sinh ngày 23/2/1850 tại Niederwald, bang Valais, Thụy Sĩ. Năm 15 tuổi, ông học việc phục vụ rượu tại một khách sạn ở Brig và bị cho thôi việc vì bị đánh giá là không có năng khiếu. Ông lên Paris vào khoảng thời gian diễn ra Triển lãm thế giới 1867 và làm qua nhiều vị trí, trong đó có nhà hàng nổi tiếng Voisin (1869–1872), nơi ông học cách phục vụ giới thượng lưu châu Âu.

Những năm tháng định hình: Lucerne và Savoy

Place Vendôme, Paris

Place Vendôme, Paris, nơi Hôtel Ritz khai trương năm 1898 · Ảnh: Kamilla Isalieva / Unsplash

Từ 1878 đến 1888, Ritz quản lý Grand Hôtel National ở Lucerne, một trong những khách sạn sang trọng bậc nhất Thụy Sĩ thời đó. Danh tiếng của ông khiến Richard D'Oyly Carte mời ông về London điều hành khách sạn Savoy, khai trương tháng 8/1889. Tại Savoy, Ritz kết hợp cùng đầu bếp huyền thoại Auguste Escoffier, tạo nên một cặp đôi "quản lý – bếp trưởng" làm thay đổi cách giới thượng lưu London ăn uống và nghỉ ngơi.

Savoy là một trong những khách sạn đầu tiên ở Anh có đèn điện, thang máy và phòng tắm riêng ở phần lớn các phòng. Ritz cũng tìm cách đưa phụ nữ thuộc tầng lớp thượng lưu đến dùng bữa tại phòng ăn khách sạn, điều hiếm thấy thời đó. Tuy nhiên, giai đoạn 1897–1898, ông và Escoffier rời Savoy sau tranh chấp với chủ khách sạn liên quan đến thất thoát rượu và hàng hóa; vợ ông sau này khẳng định ông chủ động từ chức.

Hôtel Ritz Paris và di sản mang tên mình

Ngày 1/6/1898, Hôtel Ritz khai trương tại số 15 Place Vendôme, Paris. Đây là một trong những khách sạn đầu tiên ở châu Âu có phòng tắm riêng, điện và điện thoại trong từng phòng. Tiếp đó là Carlton Hotel ở London (hoàn thành 1899) và Ritz London (1906).

Năm 1902, Ritz bị suy sụp thần kinh nghiêm trọng; vợ ông, bà Marie-Louise Ritz, cùng các cộng sự tiếp tục điều hành hệ thống. Ông qua đời ngày 26/10/1918 tại Küssnacht, Thụy Sĩ. Tên tuổi của ông tiếp tục sống qua thương hiệu Ritz-Carlton: công ty Ritz-Carlton Investing Company mua quyền sử dụng tên và nhượng quyền tại Mỹ, mở khách sạn đầu tiên ở New York năm 1911 và Ritz-Carlton Boston năm 1927.

5 bài học quản lý từ César Ritz

1. Khách luôn đúng, nhưng phải được phục vụ một cách tinh tế

Câu nói "khách hàng luôn luôn đúng" thường được gắn với Ritz. Với ông, điều đó không có nghĩa là chiều chuộng vô điều kiện, mà là hiểu khách đến mức đoán trước được nhu cầu.

2. Vệ sinh và tiện nghi là nền tảng của sang trọng

Ritz chú trọng sơn, vải có thể giặt rửa, phòng tắm riêng và ánh sáng điện. Sang trọng bắt đầu từ những thứ khách không nhìn thấy nhưng cảm nhận được.

3. Quản lý và bếp trưởng phải là một đội

Cặp đôi Ritz – Escoffier cho thấy trải nghiệm khách sạn chỉ trọn vẹn khi vận hành và ẩm thực cùng chung một tầm nhìn.

4. Đổi mới để mở rộng thị trường

Thu hút phụ nữ thượng lưu đến phòng ăn khách sạn là cách Ritz tạo ra một nhóm khách mới, thay vì chỉ cạnh tranh trên nhóm khách cũ.

5. Thương hiệu sống lâu hơn người sáng lập khi có chuẩn mực rõ ràng

Cái tên Ritz tồn tại hơn 100 năm vì nó gắn với một chuẩn dịch vụ mà người khác có thể học, sao chép và duy trì.

Kết luận

César Ritz đi lên từ vị trí thấp nhất của nghề dịch vụ và trở thành người được mệnh danh "vua của các chủ khách sạn, chủ khách sạn của các vị vua". Câu chuyện của ông nhắc người làm nghề hôm nay rằng nghiệp vụ vững, sự tinh tế với khách và khả năng xây dựng chuẩn mực mới là thứ tạo nên một thương hiệu bền vững.

Đọc thêm: Isadore Sharp và triết lý dịch vụ làm nên Four Seasons

Nguồn tham khảo: