Giỏi nghiệp vụ chưa đủ: Khi nào một người thực sự sẵn sàng trở thành quản lý?

Nhân viên phục vụ giỏi nhất, đầu bếp tay nghề cao nhất chưa chắc là người quản lý tốt nhất. 6 dấu hiệu cho thấy một người đã thực sự sẵn sàng bước lên vị trí quản lý trong nhà hàng – khách sạn, và những khoảng trống cần lấp trước khi nhận chức danh.

Trong ngành nhà hàng – khách sạn, con đường thăng tiến quen thuộc nhất là: làm giỏi một vị trí, rồi được đề bạt lên quản lý vị trí đó. Nhân viên phục vụ xuất sắc trở thành trưởng ca, lễ tân giỏi nhất trở thành giám sát tiền sảnh. Nhưng rất nhiều người, sau vài tháng nhận chức, nhận ra một sự thật khó chịu: những gì giúp họ giỏi ở vị trí cũ không còn đủ cho vị trí mới.

Vì sao người giỏi nhất chưa chắc là người quản lý tốt nhất?

Ở vị trí chuyên môn, thành công được đo bằng kết quả cá nhân: phục vụ nhanh, món ngon, khách khen. Ở vị trí quản lý, thành công được đo bằng kết quả của người khác: cả ca có vận hành trơn tru không, đội ngũ có tiến bộ không, chi phí có trong ngân sách không.

Đây là một sự thay đổi về bản chất công việc, không chỉ là thêm trách nhiệm. Một người phục vụ giỏi có thể tự mình "gánh" năm bàn. Một quản lý giỏi phải làm sao để năm người phục vụ, mỗi người gánh tốt khu vực của mình, kể cả khi anh ấy không đứng ở đó.

Khi một người được đề bạt chỉ vì giỏi nghiệp vụ, thường xảy ra hai tình huống: họ tiếp tục lao vào làm thay nhân viên (vì đó là việc họ giỏi nhất), hoặc họ quản lý bằng mệnh lệnh vì chưa có công cụ nào khác. Cả hai đều khiến đội ngũ mệt mỏi và người quản lý mới kiệt sức.

6 dấu hiệu một người đã sẵn sàng làm quản lý

Nhân viên phục vụ nhận order của khách

Người sẵn sàng làm quản lý nghĩ cho cả ca, không chỉ cho khu vực của mình · Ảnh: Vitaly Gariev / Unsplash

1. Họ bắt đầu nghĩ cho cả ca, không chỉ cho khu vực của mình

Một nhân viên sẵn sàng làm quản lý sẽ tự nhận ra bàn bên cạnh đang chờ món lâu, quầy bar đang quá tải, hay đồng nghiệp mới đang lúng túng, và chủ động xử lý hoặc báo lên. Họ chuyển từ tư duy "việc của tôi" sang "kết quả của cả đội".

2. Đồng nghiệp tìm đến họ khi có vấn đề

Ảnh hưởng thật sự xuất hiện trước chức danh. Nếu đồng nghiệp thường hỏi ý kiến một người khi gặp tình huống khó, hoặc nhân viên mới hay được giao cho người đó kèm cặp, đó là dấu hiệu họ đã có uy tín, thứ mà chức danh không tự tạo ra được.

3. Họ giữ được bình tĩnh và biết ưu tiên khi có sự cố

Khách phàn nàn, bếp hết nguyên liệu, nhân viên vắng đột xuất giữa giờ cao điểm… Người sẵn sàng làm quản lý không cần giải quyết hoàn hảo mọi việc, nhưng họ biết việc nào xử lý trước, dám ra quyết định và chịu trách nhiệm với quyết định đó.

4. Họ hiểu "vì sao", không chỉ "làm thế nào"

Một nhân viên giỏi biết quy trình. Một người sẵn sàng làm quản lý hiểu vì sao có quy trình đó, và quy trình ảnh hưởng thế nào đến chi phí, doanh thu, trải nghiệm khách. Họ bắt đầu quan tâm đến những con số như chi phí nhân sự, hao hụt, chi tiêu trung bình của khách, thay vì chỉ quan tâm ca làm có xong việc hay không.

5. Họ sẵn sàng nói điều khó

Nhắc nhở một đồng nghiệp từng ngang hàng, góp ý cho người lớn tuổi hơn, từ chối một yêu cầu không hợp lý của khách… là những việc người quản lý phải làm hằng ngày. Người sẵn sàng làm quản lý có thể đưa ra phản hồi thẳng thắn nhưng tôn trọng, thay vì né tránh hoặc nặng lời.

6. Họ muốn người khác giỏi hơn, kể cả giỏi hơn mình

Đây có lẽ là dấu hiệu quan trọng nhất. Người quản lý giỏi cảm thấy thành công khi nhân viên của mình tiến bộ, chứ không cảm thấy bị đe dọa. Họ sẵn lòng chia sẻ "bí quyết", giao việc và để người khác được thử, được sai.

Những khoảng trống thường gặp khi lên quản lý

Kể cả khi đã có những dấu hiệu trên, phần lớn quản lý mới vẫn có một vài khoảng trống cần lấp:

Quản lý thời gian và giao việc: vẫn ôm việc vì "tự làm cho nhanh".
Đọc và dùng số liệu: chưa quen nhìn báo cáo doanh thu, chi phí theo ca để ra quyết định.
Xử lý xung đột và phản hồi: ngại va chạm, đặc biệt với người từng là đồng nghiệp ngang hàng.
Lập kế hoạch: quen phản ứng với việc đang xảy ra, chưa quen chuẩn bị cho tuần sau, tháng sau.
Hiểu các bộ phận khác: giỏi một mảng nhưng chưa hiểu bếp, buồng phòng hay kỹ thuật vận hành ra sao.

Nếu bạn đang chuẩn bị lên quản lý

Nhóm làm việc cùng nhau trong bếp

Quản lý giỏi muốn người khác giỏi hơn: kèm cặp và giao việc · Ảnh: Sweet Life / Unsplash

Thay vì hỏi "Bao giờ mình được thăng chức?", hãy thử hỏi "Hôm nay mình đã làm được gì cho kết quả của cả đội?". Một vài cách chuẩn bị thực tế:

Xin nhận một phần việc quản lý nhỏ: lên lịch ca, kiểm kê, đào tạo nhân viên mới.
Hỏi quản lý hiện tại về các con số họ xem mỗi ngày và lý do họ xem.
Quan sát cách quản lý xử lý tình huống khó, rồi tự hỏi mình sẽ làm khác thế nào.
Xin phản hồi định kỳ từ cấp trên và cả đồng nghiệp.
Học có hệ thống những kỹ năng mà công việc hằng ngày khó tự dạy: lãnh đạo, tài chính vận hành, quản trị nhân sự.

Thăng chức là bắt đầu, không phải đích đến

Khoảng cách giữa người giỏi nghiệp vụ và người quản lý giỏi không nằm ở số năm kinh nghiệm, mà nằm ở cách nhìn công việc. Có người làm nghề mười năm vẫn chưa sẵn sàng, có người sau hai năm đã suy nghĩ như một quản lý thực thụ. Điều tạo nên khác biệt là sự chủ động học cách làm việc thông qua người khác.

Đó cũng là lý do các chương trình phát triển quản lý trong ngành nhà hàng – khách sạn, như những chương trình IRR xây dựng cho doanh nghiệp và người đi làm, thường tập trung vào chuyển đổi tư duy và kỹ năng quản lý con người, chứ không chỉ dạy thêm nghiệp vụ.

Đọc thêm: Restaurant Manager phải đọc những con số nào mỗi ngày?

IRR Group – International Recreation & Resort Management