Ngoại ngữ: Rào cản lớn của nhân lực du lịch Việt Nam?

Tiếng Anh của Việt Nam lên nhóm "trung bình" nhưng kỹ năng nói, nghe vẫn yếu; thị trường Hàn, Nga, Trung tăng nhanh trong khi thiếu nhân lực thạo tiếng. Tác động đến kinh doanh và 5 việc doanh nghiệp có thể làm.

Khánh Hòa đón hơn 2,4 triệu lượt khách Hàn Quốc nhưng doanh nghiệp khó tìm hướng dẫn viên tiếng Hàn giỏi; khi các chuyến bay thuê bao từ Nga quay lại, công ty lữ hành phải trả phí hướng dẫn viên tiếng Nga cao gấp 2–3 lần. Khách quốc tế đến Việt Nam ngày càng đông và đa dạng, nhưng năng lực ngoại ngữ của đội ngũ dịch vụ chưa theo kịp.

Trình độ tiếng Anh cải thiện, nhưng chưa đủ cho ngành dịch vụ

Du khách quốc tế trên phố

Ảnh minh họa: dòng khách quốc tế ngày càng đa dạng · Ảnh: Bernie Almanzar / Unsplash

Theo VnExpress International (11/2025), Việt Nam đứng thứ 64/123 trong bảng xếp hạng EF EPI 2025 với 500/800 điểm, lần đầu lên nhóm "trung bình". Tuy nhiên, kỹ năng nói (461 điểm) và nghe (470 điểm) thấp hơn đọc (522) và viết (508). Với nhân viên lễ tân, phục vụ hay hướng dẫn viên, nói và nghe lại chính là hai kỹ năng dùng nhiều nhất.

Ở cấp địa phương, Hà Nội đạt 532 điểm, Nha Trang 517, Đà Nẵng 509, TP.HCM 508, cho thấy khoảng cách không lớn giữa các trung tâm du lịch, nhưng cũng chưa có nơi nào vượt trội.

Thiếu nhất: ngôn ngữ của các thị trường đang tăng nhanh

Quầy lễ tân

Nghe và nói là hai kỹ năng nhân viên tuyến đầu dùng nhiều nhất · Ảnh: Helena Lopes / Unsplash

Theo Nhân Dân (05/2025), các khách sạn không chỉ cần tiếng Anh mà còn tiếng Hàn, Nhật, Trung, Đức tùy thị trường mục tiêu; số lao động chưa qua đào tạo hoặc đào tạo không đúng chuyên ngành "còn rất lớn". Tiền Phong (05/2026) phản ánh Khánh Hòa thiếu hướng dẫn viên tiếng Nga khi chương trình bay thuê bao kết nối 20 thành phố của Nga và các nước SNG dự kiến đưa khoảng 180.000 lượt khách đến tỉnh; nhiều hướng dẫn viên giàu kinh nghiệm đã bỏ nghề sau dịch.

Về quy mô lực lượng, theo Nhân Dân (08/2026) dẫn số liệu Cục Du lịch Quốc gia, đến giữa tháng 7/2026 cả nước có 46.662 thẻ hướng dẫn viên còn hiệu lực, trong đó 28.205 thẻ quốc tế. Tuy nhiên chưa có thống kê công khai theo từng ngôn ngữ, khiến việc dự báo thiếu hụt khó chính xác.

Ngoại ngữ ảnh hưởng thế nào đến kinh doanh?

Doanh thu bị bỏ lỡ: nhân viên ngại giao tiếp sẽ không gợi ý thêm dịch vụ, nâng hạng phòng, món đặc biệt.
Phàn nàn khó xử lý: không hiểu đúng vấn đề của khách là cách nhanh nhất biến sự cố nhỏ thành đánh giá xấu.
Chi phí nhân sự tăng: người giỏi ngoại ngữ hiếm nên bị "săn", doanh nghiệp phải trả cao hơn hoặc mất người.
Khó nâng hạng: tiêu chuẩn khách sạn 4–5 sao yêu cầu năng lực ngoại ngữ nhân viên cao hơn.

Doanh nghiệp có thể làm gì?

Đào tạo ngoại ngữ theo tình huống nghề: check-in, giới thiệu món, xử lý phàn nàn, thay vì học ngữ pháp chung chung.
Ưu tiên kỹ năng nghe – nói: luyện qua đóng vai, ghi âm, phản hồi ngay trong ca.
Bộ tài liệu đa ngôn ngữ: thực đơn, thông tin phòng, hướng dẫn an toàn bằng ngôn ngữ của thị trường chính.
Công cụ dịch hỗ trợ, không thay thế: dùng cho tình huống hiếm gặp, còn giao tiếp cơ bản phải do con người đảm nhận.
Gắn ngoại ngữ với lộ trình thăng tiến và thu nhập để nhân viên có động lực học.

Kết luận

Ngoại ngữ không còn là "điểm cộng" mà là điều kiện để nhân lực du lịch Việt Nam phục vụ được dòng khách quốc tế ngày càng đa dạng. Doanh nghiệp đầu tư đào tạo ngoại ngữ gắn với nghiệp vụ hôm nay sẽ là doanh nghiệp giữ được khách và giữ được người ngày mai.

Đọc thêm: Nhật Bản giải bài toán thiếu nhân lực khách sạn – nhà hàng như thế nào? · Khách sạn 3 – 4 – 5 sao khác nhau ở đâu trong vận hành?

Bài viết tham khảo từ: